Strona główna > hobby > 10 XI 2014 – Na jutrzejsze święto

10 XI 2014 – Na jutrzejsze święto

Jutro Dzień Niepodległości. Z tej okazji dzisiejszy wpis poświęcony będzie wyjaśnieniu dlaczego właśnie ta data wybrana została na nasze święto narodowe.

Jesienią 1918 roku sytuacja w Europie zmieniała się w sposób dynamiczny. Na froncie zachodnim dogasała Wielka Wojna, którą targane rewolucją i buntami Cesarstwo Niemieckie przegrało. Na Wschodzie Niemcy i Austriacy byli daleko na obszarze dzisiejszej Ukrainy i Białorusi. Całość ziem polskich pozostawała pod zarządem niemiecko-austriackim.

Jednak kaiserowskie Niemcy chyliły się ku upadkowi, gospodarka nie wytrzymywała trudów 4 lat wojny, komuniści podburzali robotników i wojsko, które buntowało się w Kilonii, Turyngii i Bawarii. Nadeszła szansa na działanie dla tych, którzy marzyli o wolnej Polsce. Po wybuchu rewolucji w Berlinie z więzienia zwolniono Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego. Około godziny 19.00 10 listopada 1918 roku Piłsudski wjechał na Dworzec Wiedeński w Warszawie. Nadszedł jego czas.

W momencie wybuchu wojny Piłsudski był przekonany, że trzeba związać sprawę polską z Niemcami i Austro-Węgrami. Związek ten Marszałek traktował jednak jako układ czysto taktyczny, wynikający z jego oceny potencjałów militarnych stron. Najważniejsze, żeby sprawa polska w chwili wojny związana była ze zwycięzcami. W chwili zarysowania się na froncie zachodnim przewagi Ententy, a przede wszystkim po faktycznym upadku monarchii austro-węgierskiej, przywódca Legionów odmówił złożenia przysięgi na wierność cesarzowi niemieckiemu. Za tą postawę został aresztowany.

Tymczasem w Paryżu, w którym decydowały się losy Europy, Roman Dmowski – przywódca Narodowej Demokracji obejmował faktyczny ster polskich spraw dyplomatycznych. W chwili wybuchu wojny, ten wielki antagonista Piłsudskiego reprezentował pogląd, że należy związać się z Ententą, gdyż potencjał Francji, Wielkiej Brytanii i Rosji daje gwarancję zwycięstwa w wojnie. Co ciekawe związek Dmowskiego z Rosją wynikał także z chłodnej kalkulacji – uważał on, że największym zagrożeniem dla Polaków jest żywioł niemiecki jako bardziej dynamiczny i reprezentujący wyższą kulturę niż żywioł rosyjski. Z tego wyciągał wniosek, że rusyfikacja nie ma szans się powieść, bo niższa kultura nie jest w stanie zdominować wyższej. Katastrofą dla sprawy polskiej byłoby zwycięstwo Niemiec w wojnie, po której Polacy ulegliby germanizacji.

W 1917 roku w wyniku rewolucji lutowej upadł carat, w listopadzie do władzy doszli bolszewicy. Dmowski w tym czasie był już w Paryżu, gdzie założył Komitet Narodowy Polski, który został oficjalnie uznany przez Wielką Brytanię i Francję za reprezentanta sprawy polskiej. Odtąd Dmowski w Paryżu, a Piłsudski w Warszawie ZGODNIE działali na rzecz powstania Polski. Poniżej przedstawię krótkie kalendarium listopadowych dni 1918 roku, z którego możecie Państwo łatwo wywnioskować, że 11 XI jest datą symboliczną, oddającą pamięć o tych gorących dniach a nie o konkretnym, jednym wydarzeniu.

11 XI Piłsudski przejął z rąk bliskiej zaborcom Rady Regencyjnej władzę wojskową (tego dnia w Compiegne armia niemiecka zawarła rozejm z państwami zachodnimi)

14 XI przejął z jej rąk władzę administracyjną.

16 XI wystosował telegram do państw obcych o powstaniu niepodległej Polski

18 XI Piłsudski powołał rząd Jędrzeja Moraczewskiego

22 XI Moraczewski wydał dekret uznający Marszałka Tymczasowym Naczelnikiem Państwa – w praktyce głową państwa do momentu zwołania parlamentu.

Co najbardziej interesujące – posiadając władzę dyktatorską, Piłsudski jednym z pierwszych postanowień ogłosił już na styczeń 1919 roku wybory do Sejmu Ustawodawczego, a więc faktycznie natychmiast pozbawił się pozycji dyktatora. Dodatkowo uznał Dmowskiego i Komitet Narodowy Polski w Paryżu za oficjalną reprezentację Polski na zbliżającą się konferencję pokojową. Życzyłbym sobie dzisiaj takiej zgodności naszych elit. Wzór Dmowskiego i Piłsudskiego – dwóch wielkich autorytetów, dwóch wielkich mężów stanu to wzór zgodnej pracy –  pomimo różnic – dla dobra wspólnego.

p.s. W związku z kopiowaniem treści z mojego bloga na zewnątrz mam prośbę o wskazanie jako źródła adresu internetowego, jeśli komuś mój wpis wyda się potrzebny.

foto: Wikipedia

foto: Piłsudski w 1918 – źródło – Wikipedia

foto: Wikipedia

foto: Roman Dmowski – źródło – Wikipedia

Reklamy
  1. Brak komentarzy.
  1. No trackbacks yet.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: